Yüce Allah ilk insanı yaratmış ve onu bütün neslinin hidayetine vesile olması için peygamberlik sıfatıyla taltif etmiştir. Bilindiği üzere ilk insan Âdem (a.s.) aynı zamanda peygamberdir. Dolayısıyla insanlığın başlangıcı vahşet değil, medeniyettir. Daha sonra gelen bütün peygamberler de insanlığa; hakkı öğretmeğe uğraşmışlar, dünya ve ahiret selametinin yollarını göstermeye çalışmışlardır. Bu vazifelerini yerine getirirken menfaatlerine zarar vereceğinden dolayı bazı zorbaların karşı çıkmaları ve zulümlerine maruz kalmışlar ve bu uğurda pek çetin meşakkatlere sabır göstererek vazifelerini yerine getirmişlerdir.
Hayatta mükemmel bir insan olabilmek için, maddi ve manevi sıkıntı ve zorluklar ile mücadele ederek, bu rehberliğe uygun davranmak gerekmektedir. İlâhî rehberliğin son halkası Hz. Muhammed (s.a.v.) ve O'nun en büyük emaneti Kur'ân ve sünnettir. Bu iki emaneti hayat rehberi yapmayanlar, hakikat yolunu kaybedip çeşitli, stres ve sıkıntılara maruz kalabilirler. Nitekim insanlığın başına gelen bela ve musibetlerin arka planında Allah'tan uzaklaşma vardır. Eğer kişi, hata ve kusurunu anlayıp insanlara karşı yaptığı hatalardan özür diler ve Allah'a karşı yaptığı hatalardan tövbe edip af dilerse mükemmellik yolunda devam edebilir.

Bugünkü yazımda toplum hayatımızdaki birçok problemin asıl kaynağı olduğu halde, pek dikkate almadığımız münafıklık konusu üzerinde durmak istiyorum. Bu konu kimlikleştirme noktasında biraz tehlikeli olduğu için Hz. Peygamber bunların vasıfların bildirmiş ve Müslümanların dikkatli olmasını istemiştir. Çünkü münafıklar kafirlerden daha tehlikeli ve azapçada daha şiddetli olacaktır. Şimdi münafıkların hadislerde işaret edilen bazı özelliklerini incelemeye çalışalım.

Münafıklar her türlü menfaatlerine aşırı derecede düşkündürler. Zaten iman eder görünmelerinin altında yatan gerçek sebep de menfaatlerine düşkün olmalarıdır. Nitekim İslam tarihinde münafık tipler daha ziyade Medine döneminde, bilhassa ganimetler elde edilmeye başlandıktan sonra, ondan pay alabilmek ve diğer güzelliklerden istifade edebilmek için türemiş ve yaygınlaşmıştır.

“Müslümanların farklı dereceleri olduğu gerçeğini anlayanlar,

 İslam toplumlarının durumlarını daha iyi anlayabilirler.”

Çoğu defa Müslümanların hallerine ve yaşadıkları ülkelere bakınca günümüz insanı şüpheye düşmektedir. Madem ki İslam son ve en mükemmel dindir. Neden Müslümanların yaşadıkları ülkeler geri kalmışlar arasında geçmektedir. Bu soruya cevap bulabilmek için Müslümanlar olarak otokritik/nefis muhasebesi yapmak durumundayız. Bunu yaptığımızda karşımıza çıkan durumu şöyle irdeleyebiliriz.

Müslüman kimliğinin kapsamı bir hayli geniştir. Kelime-i şehadeti dil ile ikrar edip kalp ile tasdik eden bu kimliğe sahiptir. Ancak bütün müslümanları tutum ve davranışları açısından aynı kategoride ele almak pratikte mümkün değildir. Nitekim Allah, inananları, tutum ve davranışlarına göre Fâtır Suresi 32. âyette bir sıralamaya tabi tutmaktadır; kendine yazık edenler, orta halliler ve hayırda öne geçenler. Buna göre kul günah işlediği zaman kendine zulmederek yazık etmiş olur. Tövbe edip iyi işlere yöneldiğinde orta yolu bulur. İbadet ve gayreti çok olup hayırlı amellere devam ettiği sürece de yarışanlar sınıfına girer.[1] Müslüman topluluklar “Biz Müslümanlığın neresindeyiz? Sorusuna cevap bulabildiklerinde, meselenin boyutları netleşebilecektir.

        Müzeler, bu topraklar üzerinde kimlerin yaşadığını gösteren kültür bekçileridir. Ayrıca bu topraklar ve kullanılan eşyaların onlara kalmadığı gibi bizlere de kalmayacağının en güzel delilidir. Zira insanlar fani, sadece güzellikler ve bırakılan eserler kısmen kalıcı olabilir. Mutlak sonsuzluk sadece Hz. Allah'a aittir. "Yer yüzünde bulunan her canlı yok olacak. Ancak azamet ve ikram sahibi Rabbinin zâtı bâki kalacak."[1] Geçmişi unutan onu tekrar yaşamaya mahkumdur.[2]

        Müzeler, geçmişle günümüz arasındaki köprülerden bazılarıdır. İstikbale yürüyebilmek geçmişi ve bugünü iyi anlayıp yorumlayarak mümkün olabilir. Eserleri incelerken fark ettiğimiz diğer önemli husus, sanıldığının aksine mutlak yükselişten ziyade, tarihi çağlar içinde ve medeniyetlerin yükseliş ve inişleri söz konusudur.[3] Geçmişlerini tanıyarak onların tecrübe ve birikimlerini değerlendirebilen toplumların önünde durmak mümkün değildir. Geçmişe sahip çıkmayanlar bugünü değerlendiremedikleri gibi geleceğe de şekil veremezler. İstikbalde ümit ettiklerimize ulaşabilmek için, geçmişe köprü olacak birikimlere sahip olarak hali iyi değerlendirmek gerekir.

“İnsan manevi varlığı olan ruhu vasıtasıyla,

 ilahi kapıya dua ile ulaşabilir.”

Günlük meşguliyetler, inanan insana bile bazen Rabbini unutturabilmektedir. Ama her birimizin başına bir felaket, sıkıntı geldiğinde hemen Allah'ı hatırladığımız da bir vâkıadır. Adata, keyfimiz yerindeyken O’ndan uzaklaşır, dert ve bela zamanında Allah’ı hatırlarız. Sanki bazı bela ve musibetler, din gününün sahibi, alemlerin müdebbiri olan Yaratıcımızı hatırlatmak için bir vesile hizmeti görürler. Maddi alem içindeki insan, ibadet ve dua ile manevi alemlerle irtibat kurabilmekte, gerektiğinde Rabbinden yardım alabilmekte, iyi kullar bazı mübarek gecelerde berâatlarını alabilmektedirler.

İnsanların çaresizlik anında O'na yönelmemizi Rabbimiz şu ayetlerde tasvir etmektedir. “De ki: "Kendinizi bir düşünür müsünüz, Allah'ın azabı başınıza gelse veya kıyamet başınıza kopsa Allah'tan başkasına mı dua edersiniz? Eğer doğru söylüyorsanız, söyleyin bakalım!" Doğrusu yalnız O'na dua edersiniz. O dilerse yalvardığınız belayı üzerinizden kaldırır ve o an O'na koştuğunuz ortakları unutursunuz.”[1] Evet bir çoklarımız, gerek kendimiz ve gerekse başkasının sıkıntı ve musibetinde bu durumu gözlemlemişizdir. Dert ve sıkıntı anında, değer verdiğimiz her türlü maddi unsurları unutur sadece Yaratıcımıza sığınırız.

Biz insanlar ve özellikle inananlar, hayat sermayemizi en iyi şekilde yatırıma dönüştürmekle mükellefiz. Hayatın atomunun zaman, özellikle boş zamanlar olduğu unutulmamalıdır. Kur’an son kitap, İslam son din, Hz.Muhammed (s.a.v.) son peygamberdir. Ve bunların hepsi insan fıtratına yönelik mükemmellikleri, huzur ve mutluluk reçetelerini muhtevidir. Burada asıl sorun bu değerlerin takipçisi olan bizlerin bu güzelliklerden haberdarlığımızın ölçüsü ve pratik hayata taşıma meselesidir.

Hakk’a ve halka dayanan hiçbir dava mağlup olmamıştır ve olmayacaktır. Bu noktada önemli olan o davayı sahiplendiğini zannedenlerin durumlarıdır. Gerekli donanıma sahip olmayanlar davalarının yücelmesine yardımcı olmaktan ziyade zarar verirler. Fertler yücelmeden ideallerin gerçekleşmesi mümkün değildir.

Fikri ile zikri, bilgisi ile davranışları, imanı ile ameli birbirini tutmayan insanların kişilik gelişimleri eksiktir. Bu tür insanların dostluğuna ve sözüne itimat noktasında dikkatli davranmak gerekmektedir.